Opbouw van djembe-solo's

Hoe is een djembe solo opgebouwd?

In de Malinké-traditie is een solo die op de djembe gespeeld wordt, sterk afhankelijk van het niveau van de danseres. De djembe-solist improviseert pas als de danseres dit aankan. Normaal gesproken worden vaststaande basis- en variatiepatronen gebruikt, en minder vaak wordt er geïmproviseerd. Als u solo ambities hebt en u hebt de kans om een begeleiding van Westafrikaanse dans bij te wonen, grijpt u dan deze kans! U gaat er ongetwijfeld zeer veel van opsteken.

In alle gevallen wordt in sterke mate een vraag-en-antwoord struktuur gebruikt, een dialoog met behalve de danseres, ook met met name de sangban en de doundoun. Een mooi voorbeeld van een dialoog tussen djembe enerzijds, en doundoun en sangban anderzijds vindt u in het volgende fragment van de Soko: klik hier.

Ook tussen sangban en doundoun komen dialogen voor, zij het in de vaststaande basispatronen, zij het in variaties en improvisaties. De Ngoron heeft een duidelijk communicatiepatroon tussen sangban en doundoun, klik hier voor een fragment. Feitelijk doet in de communicatie, enigszins een uitzondering op de regel, ook de kenkeni mee. Luister hier naar hetzelfde fragment maar dan met de kenkeni toegevoegd.

De Doundounbe kent een variatie op het basispatroon die doundoun en sangban met elkaar laat communiceren: klik hier.

Op zowel basis- en variatiepatronen als op improvisaties kan op zijn beurt de djembe antwoorden. Hier volgt opnieuw hetzelfde Doundounbe fragment, waarin zowel djembe solist, als sangban- en doundounspeler elkaar antwoorden: klik hier.
Vaak bestaat een solodeel uit het 'naäpen' van iets wat er in de rest van het ensemble gebeurt. Luister b.v. naar opnieuw hetzelfde fragment uit de Ngoron, waarin de djembe in sneller tempo de dialoog tussen kenkeni en sangban herhaalt: klik hier.
Overigens is in het laatstgenoemde fragment ook goed te horen hoe de djembesolist ruim baan laat voor het kenmerkende Ngoron-geluid dat gevormd wordt door doundoun en sangban. Een ander voorbeeld van dit ruim-baan-laten is een fragment van de Sorsornet, luister hier. De solist overstemt nooit de rest van het ensemble maar voegt zich erin. Een andere manier om dat te doen is het juist meegaan in de rest van het ensemble, a.h.w. benadrukken wat er gebeurt. Luister naar het volgende fragment van de Kakilambe, een ritme met een zeer typerende cadans dat door de solist nog eens geaccentueerd wordt: klik hier.

U hebt dus diverse mogelijkheden om te soleren. U kunt ook nog op de tel spelen, of juist van de tel af zoals bij de Soli. Uiteraard moet uw keuze zich ten allen tijde voegen naar het karakter van het ritme. Speel nooit een solo als een andere musicus op dat moment aan het improviseren is; dat zou immers een babylonische spraakverwarring opleveren. Laat van u horen, maar laat het geen monoloog zijn en wel altijd een dialoog!

U kunt verkorte versies van een aantal ritmes beluisteren op de pagina complete ritmes.

Musicologische analyses door Tubab Muso

Andere websites:
Maryamma
Videoresultaten voor djembe solos
méthode